māchine

Boris van de Ven: “AI is geen gimmick, het verandert alles”

We spraken Boris over zijn eerste ervaringen met AI in videogames en hoe hij nu tools als Claude inzet om weken werk in minuten te doen. Hij deelt zijn visie op de kansen en bedreigingen van AI, van het onderwijs tot de politiek en de toekomst van banen.

Yo Boris! De eerste keer dat ik zelf over AI las was in de PU, 20 jaar geleden. Hoe keek jij destijds naar het onderwerp, vond je het toen al boeiend of werd dat pas later?

In de wereld van videgames hoorde je inderdaad constant de term ‘AI’. Games werden verkocht met het idee dat tegenstanders slim en realistisch reageerden, maar in werkelijkheid was alles gewoon gescript. Daardoor werd de term kunstmatige intelligentie eigenlijk betekenisloos.

Pas met de komst van de grote language models veranderde dat. Voor het eerst kon je in gewone taal tegen een computer praten en die begreep je. Dat voelde echt als een nieuw tijdperk.

Wat dacht je toen de eerste language models uitkwamen?

Aanvankelijk werd het gezien als een gimmick. Leuk dat je een grappig gesprek kon voeren met een AI. Maar wat er écht gebeurde, was dat we als samenleving ongemerkt de Turingtest voorbij waren. Een enorm moment, maar bijna niemand zag dat. Voor mij voelde het alsof we een kolonie op Mars hadden gesticht, zo groot vond ik die stap. En ik dacht meteen: dit is veel meer dan een speeltje.

"Alles wat geautomatiseerd kán worden, zal straks ook geautomatiseerd zijn."

Hoe groot gaat die impact zijn volgens jou?

Enorm, echt totaal. Alles wat geautomatiseerd kán worden, zal straks ook geautomatiseerd zijn. Denk aan een robot die je afwas doet, daarna bij de buurvrouw klusjes oppakt en zichzelf in Bitcoin laat betalen. Het klinkt bizar, maar dat is waar we heen gaan.

Een concreter voorbeeld: boekhouding. Ik heb er een hekel aan, maar het is perfect te automatiseren. Toch doen de huidige programma’s dat niet, omdat ze bang zijn voor fouten en aansprakelijkheid. En uiteindelijk gaat een klein team, of zelfs een paar studenten, zoiets bouwen en dan werkt het straks beter dan alles wat we nu hebben.

Onderschatten mensen de snelheid van deze ontwikkelingen?

Ja, enorm. Veel mensen snappen exponentiële groei niet. Ze zien AI als een gadget, net zoals het internet ooit werd onderschat. Maar ondertussen zet Elon Musk in een paar maanden een datacenter neer met 200.000 Nvidia GPU’s. De schaal waarop dit nu gebeurt is echt bizar.

En toch verschijnen er artikelen met koppen als “programmeurs worden minder productief door AI”. Onzin. Voor mij persoonlijk geldt: wat ik vroeger in een week deed, doe ik nu in twee dagen.

Een voorbeeld: ik moest een concurrentieanalyse maken voor een bedrijf. Normaal zou ik daar weken mee bezig zijn: data verzamelen, bronnen doorspitten, alles analyseren. Dit keer legde ik mijn vraag bij Claude neer, liep even weg, en toen ik terugkwam lag er een compleet rapport klaar. Zestig bronnen verwerkt, alle vragen beantwoord, overzichtelijk gepresenteerd. Het was letterlijk minutenwerk in plaats van weken. Voor mij laat dit perfect zien hoe radicaal AI de manier van werken kan veranderen.

Wat zijn andere tools waar je mee bezig bent?

Lindy, een AI-tool die ik volg en heel interessant vind voor sales. Daarmee kun je duizenden telefoongesprekken laten voeren, leads genereren en die automatisch integreren in je CRM-systeem. Dat scheelt gigantisch veel tijd en geld. Je betaalt een paar cent per minuut, en toch voer je gesprekken in vloeiend Nederlands. Maar zolang AI zich niet duidelijk identificeert, kan het misgaan.

Als ik word gebeld en iemand doet zich voor als mens, haak ik af. Maar zegt de stem dat het een digitale assistent is, dan ben ik wél bereid te luisteren. Zo’n nuance bepaalt of dit soort toepassingen werken.

"School draait vooral om het geven van de juiste antwoorden. Terwijl het bij AI om het stellen van de juiste vragen gaat."

Je hebt ook kinderen, denk je ook na over impact van AI op het onderwijs?

Ik ben heel kritisch op ons onderwijssysteem. School draait vooral om het geven van de juiste antwoorden. Terwijl AI juist om het stellen van de juiste vragen gaat. Dat is de ironie.

Als kinderen niet leren kritisch te denken, lopen ze straks achter de feiten aan. Wat mij betreft moet onderwijs draaien om vragen stellen, out-of-the-box denken en kritisch zijn op antwoorden, ook die van AI. Alleen dan zijn kinderen voorbereid op een toekomst waarin AI overal aanwezig is.

Zie je ook risico’s in het gebruik van AI?

Ja. Het grootste risico is alles in één tool stoppen. Dan weet die tool binnen de kortste keren álles van je. Daarom gebruik ik verschillende tools, aparte browsers en soms VPN’s om dat te scheiden.

Daarnaast zijn AI-systemen nog niet echt intelligent. Ze missen improvisatievermogen en context. Je kunt ze tienduizend telefoontjes laten plegen voor een paar cent per minuut, maar vraag om een recept voor tonijnsalade en ze lullen twintig minuten door zonder door te hebben dat het een grap is. Dat is nog geen echte intelligentie, maar het gaat zo snel vooruit dat dit verschil steeds kleiner wordt.

Dat ga ik sowieso proberen als weer eens gebeld word door zo'n robot. Hoe kijk je trouwens naar de rol van politiek met betrekking tot AI?

Politici schuiven nu al hun verantwoordelijkheid door naar consultancybedrijven. Straks doen ze dat bij AI-tools. We stemmen waarschijnlijk nog op mensen, maar de echte besluiten worden door systemen genomen. Dat kan tot bizarre situaties leiden.

Ik geloof dat AI op korte termijn slimmer zal zijn dan een groot deel van de bevolking. Alleen de meest creatieve en kritische mensen kunnen dat nog even bijbenen, maar ook zij worden uiteindelijk ingehaald.

Blijft er volgens jou überhaupt nog werk voor mensen over?

Ik denk niet dat iedereen massaal ontslagen wordt. Wat wél gebeurt, is dat veel mensen nutteloze banen krijgen. En dat zie je nu eigenlijk al. Een groot deel van de werkenden heeft een zogenoemde bullshit job: vergaderen, rapporten doorschuiven, formulieren invullen. Dat voelt druk en belangrijk, maar het draagt weinig bij. AI neemt straks de echte productietaken over, terwijl die lege banen gewoon blijven bestaan.

In dat licht, wat wil je jouw kinderen meegeven in een wereld vol AI en bullshitbanen?

Dat ze leren kritisch denken en goede vragen stellen. Dat is de enige echte vaardigheid die je nodig hebt. De wereld zit vol hallucinaties, zowel van AI als van mensen. Wie daar doorheen kan prikken, blijft overeind.

Thanks Boris! Tot slot, wie zou jij in deze rubriek willen zien?

Je moet echt Nalden interviewen. Hij is de oprichter van WeTransfer, heeft dat verkocht en is nu investeerder. Hij weet enorm veel over AI-startups en trends. Dat zou een superinteressant gesprek worden.