Paus Leo blijkt techbro, maar wel een kritische
“Telkens als ik iets zeg, ligt er de volgende dag weer nieuws dat AI alweer verder is,” zegt hij tegenover Crux. Het is een uitspraak die laat zien dat hij de snelheid en onvoorspelbaarheid van technologische vooruitgang begrijpt. Hij maakt daarbij scherpe keuzes: de kerk is niet tegen technologie, maar moet de grenzen blijven benoemen. “Ons leven krijgt zin door ontmoeting, samenleven, familie en respect. Dat verlies je als je alleen het digitale verheerlijkt.”
Dat een paus spreekt over de spanning tussen algoritmes, investeerders en menselijke waardigheid is opvallend. Hij klinkt soms meer als een kritische techbro dan als grote baas van het christelijke geloof.
Zijn naamkeuze en AI
Het begint eigenlijk al bij zijn naam. Paus Leo heet namelijk helemaal geen Leo, maar Robert. Maar als je paus wordt, krijg je ook een nieuwe naam. Opvallend genoeg speelde AI ook een rol bij de keuze van zijn pauselijke naam. Hij heeft zijn naam niet te danken aan een Pope Name Generator, maar hij koos de naam als verwijzing naar Leo XIII, de paus van de eerste industriële revolutie. Leo zegt dat we nu opnieuw in een industriële revolutie zitten, maar dan gedreven door AI.
Hij ziet kunstmatige intelligentie als een uitdaging van hetzelfde kaliber: het verdedigen van menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en arbeid in een tijd waarin technologie de spelregels verandert. Dit geeft aan dat AI niet alleen een thema is voor zijn toespraken, maar ook letterlijk verankerd zit in zijn identiteit als paus.
Deepfakes en de chat-paus
Vooropgesteld: zijn uitspraken zijn zeker niet louter positief. Hij is geen hypebeast die alleen maar positieve kanten ziet. Hij plaatst eerder veel kritische noten. Maar niet als boomer die alleen de Volkskrant leest. Zijn punten zijn namelijk best legitiem én doordacht.
Leo XIV weet hoe hard AI kan toeslaan. Zo circuleerde er een 36 minuten durende deepfake-video waarin hij zogenaamd uitspraken deed over de president van Burkina Faso. Het filmpje gebruikte echt beeldmateriaal van een audiëntie, gecombineerd met lip-sync en AI-morphing.
Ook opmerkelijk is zijn anekdote over een verzoek om een AI-paus te creëren. Een chatbot waarmee mensen een privé-audiëntie kunnen krijgen. “Als er iemand níét door een avatar moet worden vervangen, is het de paus,” zei hij resoluut in het interview.
Voor hem gaat het niet alleen om technologie, maar om waarheid. “Feiten zijn feiten,” zegt hij. Hij verzet zich tegen de normalisering van “alternatieve feiten” en ziet AI als een kracht die misinformatie en complotten nog gevaarlijker kan maken.
Werk, kinderen en de ziel van technologie
Naast de digitale gevaren wijst Leo XIV ook op sociale en menselijke risico’s. Werk mag niet worden gereduceerd tot een kostenpost die door AI kan verdwijnen. Voor hem gaat werk over waardigheid en zingeving, over het onderhouden van familie en gemeenschap. En hij benoemt de risico’s van AI op de neurologische en menselijke ontwikkeling van jongeren.
Maar hij benadrukt ook, dat de kerk geen vijand is van vooruitgang. Hij noemt AI-toepassingen in de geneeskunde “levensreddend” en prijst menselijke creativiteit.
Waarom zijn uitspraken belangrijk zijn
Eerdere pausen spraken ook wel over technologie, maar daarbij had je toch het idee dat ze een beetje de algemene mening napraatten en er niet echt verstand van hadden. Bij Leo XIV merk je dat hij zich er in verdiept.
En dat is goed. Het debat verzandt tegenwoordig, ook bij het gebruik van AI, vaak in geschreeuw. Of paniek dat AI alles overneemt, óf wegwuiven dat het maar een bubbel is. En zo'n invloedrijk figuur als Leo XIV kiest voor iets, Hij zegt: ja, AI verandert veel. Maar verlies niet uit het oog wat ons mens maakt: waardigheid, werk, familie, waarheid. Dat is precies de nuance die ontbreekt in de meeste discussies. Not bad Leo.
