Definitie
Verzamelnaam voor AI-systemen die nieuwe inhoud kunnen maken: tekst, beeld, audio of code. Onderscheidt zich van klassieke AI die vooral classificeert of voorspelt.
In context
De term generatieve AI bestaat al sinds de jaren negentig, maar werd in 2022 algemeen bekend door drie producten: DALL-E voor beeld, Stable Diffusion als open variant daarvan, en ChatGPT voor tekst. Sindsdien is het de drijvende kracht achter vrijwel alle AI-investeringen.
Het verschil met klassieke AI zit in de output. Een spamfilter, een aanbevelingsalgoritme of een gezichtsherkenner classificeert: het wijst invoer een categorie of waarde toe. Generatieve AI maakt nieuwe output. Een tekst die er nog niet was, een afbeelding die nog niet bestond, een muziekstuk dat niet eerder is opgenomen. Onder de motorkap gebruiken de meeste systemen ofwel een transformer (voor tekst en audio) of een diffusion model (voor beeld en video).
In 2026 zit generatieve AI in vrijwel elke productiviteitsapp. Tegelijk woedt het debat over wat er met de creatieve sector gebeurt. Auteurs die hun werk zonder toestemming in trainingsdata terugvinden, fotografen die marktaandeel verliezen aan AI-beeldbanken, stemacteurs die hun stem gekloond zien. Rechtszaken zoals die van The New York Times tegen OpenAI en van CNN tegen Perplexity zullen de juridische grenzen de komende jaren bepalen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen generatieve AI en gewone AI?
Gewone AI classificeert of voorspelt op basis van invoer, bijvoorbeeld een mail labelen als spam of een verkoopcijfer voorspellen. Generatieve AI maakt nieuwe inhoud op basis van een prompt, in de vorm van tekst, beeld, audio of code. Het zijn verschillende soorten modellen voor verschillende soorten taken.
Welke generatieve AI-tools zijn er?
Voor tekst: ChatGPT, Claude, Gemini. Voor beeld: Midjourney, DALL-E, Stable Diffusion, Flux. Voor video: Runway, Sora, Veo. Voor audio en muziek: ElevenLabs, Suno, Udio. Voor code: GitHub Copilot, Cursor, Claude Code. De markt verandert snel, dus elke lijst veroudert binnen maanden.
Mag je generatieve AI commercieel gebruiken?
Meestal wel, maar de details verschillen per dienst. Sommige aanbieders geven je het auteursrecht op de output, andere beperken commerciële toepassing. De juridische status van AI-output is bovendien internationaal niet uniform: in de Verenigde Staten is puur AI-gegenereerd materiaal niet auteursrechtelijk beschermd, in Europa is het beeld diffuser.
Wat zijn de risico's van generatieve AI?
De meest besproken risico's zijn desinformatie via deepfakes, auteursrechtinbreuk, baanverlies in creatieve beroepen, en cybercriminaliteit zoals phishing op schaal. Voor bedrijven zijn er praktische risico's: hallucinaties in zakelijke documenten, datalekken via prompts, en afhankelijkheid van enkele Amerikaanse aanbieders.
In de actualiteit (2)
NieuwsJapanse grootbank MUFG zet 35.000 medewerkers op ChatGPT en bouwt AI-bank
MUFG, de grootste bank van Japan, geeft 35.000 medewerkers toegang tot ChatGPT Enterprise en wil voor het einde van fiscaal 2026 een AI-gestuurde digitale bank lanceren. OpenAI is een hoeksteen, maar niet de enige.
Deep diveRobots krijgen hetzelfde open-source moment als AI-chatbots, en dat gaat hard
Hugging Face, Nvidia en Alibaba zetten in twee jaar tijd de software voor denkende robots online en gratis. Het aantal robotica-datasets groeide van ruim duizend naar meer dan 58.000. De drempel om een capabele robot te bouwen daalt nu in hetzelfde tempo als die voor AI-apps eerder deed.